Open Data Story: Ο κόσμος της Πάτρας σε αριθμούς: Οικογένεια, ηλικία και μετακινήσεις

Κοινωνική δομή, οικογένεια και καθημερινή μετακίνηση (Απογραφή 2021)

Η εικόνα μιας πόλης δεν αποτυπώνεται μόνο στον αριθμό των κατοίκων της.
Αποτυπώνεται στον τρόπο που ζουν οι άνθρωποί της:
αν ζουν μόνοι ή με οικογένεια, σε ποια ηλικία δημιουργούν δεσμούς, πώς μετακινούνται στην καθημερινότητά τους.

Τα δεδομένα της Απογραφής 2021 μας δίνουν μια καθαρή εικόνα της κοινωνικής και οικογενειακής δομής της Πάτρας.

Ηλικία και οικογενειακή κατάσταση: μια πόλη σε διαφορετικές φάσεις ζωής

Αν δούμε την οικογενειακή κατάσταση του πληθυσμού ανά ηλικιακή ομάδα, προκύπτει μια εικόνα που «δένει» απόλυτα με τον χαρακτήρα της πόλης.

• Ηλικίες 0–29 ετών
  Κυριαρχεί ξεκάθαρα η κατηγορία των άγαμων. Η Πάτρα είναι μια πόλη με έντονη παρουσία νέων και φοιτητών, κάτι που αποτυπώνεται άμεσα στα δεδομένα.
  
• Ηλικίες 30–59 ετών
  Το κέντρο βάρους μετατοπίζεται στους έγγαμους και στα άτομα που ζουν σε σύμφωνο συμβίωσης. Πρόκειται για τις πιο παραγωγικές ηλικίες, όπου η οικογενειακή ζωή παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.
  
• Ηλικίες 75 ετών και άνω
  Εμφανίζεται έντονα η παρουσία των χήρων, γεγονός που συνδέεται με τη γήρανση του πληθυσμού και αναδεικνύει την ανάγκη κοινωνικής φροντίδας και υποστήριξης.

Ποια είναι η εικόνα αν δούμε μόνο τον ενήλικο πληθυσμό;

Αν εξαιρέσουμε τα παιδιά κάτω των 15 ετών και εστιάσουμε στους ενήλικες, η κοινωνική δομή της πόλης γίνεται ακόμη πιο σαφής:

• 51,4% των κατοίκων είναι έγγαμοι ή σε σύμφωνο συμβίωσης
  
• 35,5% είναι άγαμοι, ποσοστό υψηλό που συνδέεται με:
  
  • τον φοιτητικό χαρακτήρα της πόλης
    
  • την καθυστέρηση δημιουργίας οικογένειας
    
• 7,6% είναι χήροι, αναδεικνύοντας τις ανάγκες της τρίτης ηλικίας
  
• 5,5% είναι διαζευγμένοι, δείχνοντας τη σταδιακή αλλαγή των παραδοσιακών οικογενειακών μορφών
  

Πόσα άτομα αποτελούν μια οικογένεια στην Πάτρα;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της απογραφής αφορά το μέγεθος των οικογενειακών πυρήνων.

Οι οικογενειακοί πυρήνες δεν ταυτίζονται με τα νοικοκυριά.
Ένα άτομο μόνο του είναι νοικοκυριό, αλλά όχι οικογενειακός πυρήνας.

Στην Πάτρα:

• 41,7% των οικογενειών αποτελείται από δύο μέλη
  
• 28,1% έχει τρία μέλη
  
• 30,2% αποτελείται από τέσσερα ή περισσότερα άτομα
  

Παρά τις δημογραφικές προκλήσεις, ένα σημαντικό ποσοστό οικογενειών παραμένει πολυμελές, γεγονός που δείχνει ότι η οικογενειακή ζωή εξακολουθεί να παίζει κεντρικό ρόλο στην πόλη.

Αυτοκίνητο και καθημερινότητα

Η μετακίνηση είναι βασικό στοιχείο της ποιότητας ζωής. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Πάτρα παρουσιάζει ποικιλία τρόπων μετακίνησης.

• 44,1% των νοικοκυριών διαθέτει ένα αυτοκίνητο
  
• 17,7% διαθέτει δύο αυτοκίνητα
  
• 2,8% διαθέτει τρία ή περισσότερα
  
• 35,4% δεν διαθέτει κανένα ιδιωτικό αυτοκίνητο
  

Το υψηλό ποσοστό νοικοκυριών χωρίς αυτοκίνητο συνδέεται:

• με τον αστικό χαρακτήρα του κέντρου
  
• με τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς
  
• αλλά και με οικονομικούς περιορισμούς
  

Οικογένεια και μετακίνηση: πώς συνδέονται

Συνδυάζοντας το μέγεθος της οικογένειας με την κατοχή αυτοκινήτων, προκύπτει μια ενδιαφέρουσα εικόνα:

• Οι οικογένειες δύο μελών είναι οι περισσότερες
  
• Οι πολυμελείς οικογένειες (4+) αποτελούν περίπου το 30%
  
• Ωστόσο, μόνο το 20,5% των νοικοκυριών διαθέτει δύο ή περισσότερα αυτοκίνητα
  

Αυτό δείχνει ότι:

• πολλές μεγάλες οικογένειες λειτουργούν με ένα μόνο όχημα
  
• ή βασίζονται σε εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης
  
• η κινητικότητα είναι ζήτημα που συνδέεται άμεσα με την κοινωνική δομή

Τα δεδομένα δείχνουν μια Πάτρα:

• με έντονη νεανική παρουσία
  
• με ενεργό οικογενειακό πυρήνα
  
• με διαφορετικές ανάγκες ανά ηλικία και τρόπο ζωής
  

Μπορείτε να τα βρείτε τα σύνολα δεδομένων που αναλύθηκαν στη παρακάτω διεύθυνση: https://catalog.data.patras.gr/dataset/nikokiria_kai_diabiosi

Για αναλυτικά σύνολα δεδομένων, πρόσθετα γραφήματα και δυνατότητα λήψης και επαναχρησιμοποίησης των δεδομένων, μπορείτε να επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα Ανοικτών Δεδομένων του Δήμου Πατρέων στη διεύθυνση https://catalog.data.patras.gr/dataset/